Çin’den makine ithal etmek isteyen bir firma, nadiren yalnızca bir taşıma kararı verir. AB’de ilk kez piyasaya arz ile birlikte ithalatçı, ürün güvenliği mevzuatından doğan yükümlülükleri üstlenir; ambalaj ve ekipman seçimiyle hasar riskini belirler; gümrük tarife numarasıyla da vergi yükünü belirler. Bu alanlardan birindeki bir hata, Hamburg veya Bremerhaven’a varıştan sonra çoğu zaman ancak büyük bir çabayla düzeltilebilir.
Bu rehber dört konuyu – CE uygunluğu, ambalaj, taşıma ve gümrük – bir tedarik projesinde fiilen önem kazandıkları sırayla ele alıyor. Çinli bir üreticiden üretim tesisi, takım tezgâhı veya bir montaj grubu sipariş eden ve bunu sürprizsiz biçimde devreye almak isteyen satın alma uzmanlarına, proje yöneticilerine ve lojistik sorumlularına yöneliktir. Almanya’da veya başka bir AB ülkesinde kurulu bir şirket olarak ithalat yapıyorsanız, aşağıdaki kurallar sizin için doğrudan geçerlidir.
Baştan bir not: Hukuki açıklamalar genel durumu yansıtır ve somut olayın incelenmesinin yerini tutmaz. Kendi makinenize ilişkin uygunluk sorularını bir uzmanla veya onaylanmış kuruluşla, tarife sorularını ise gümrük idaresiyle ya da gümrük danışmanınızla netleştirin.
Çin’den makine ithalatında CE uygunluğu: Sorumluluk kimde?
Üretici Çin’de olsa bile makinenin AB’de sorumlu bir iktisadi işletmeciye ihtiyacı vardır. (AB) 2019/1020 sayılı Piyasa Gözetimi Tüzüğü, makineler için Birlik içinde yerleşik bir aktörün belirlenmesini şart koşar; örneğin üreticinin yetkili temsilcisi veya ithalatçı. Uygulamada bu rol sıklıkla makineyi ithal eden Alman alıcıya düşer.
İthalatçı olarak tasarımı kendiniz yapmak zorunda değilsiniz; ancak üreticinin uygunluk değerlendirme prosedürünü yürüttüğünden, teknik dosyanın talep hâlinde makamlara sunulabileceğinden ve işaretleme ile kılavuzun eksiksiz olduğundan emin olmanız gerekir. Bu nedenle tedarikçinin talep üzerine teknik belgeleri sağlayacağını daha satış sözleşmesinde kararlaştırın.
Kritik tarih: 20 Ocak 2027
19 Ocak 2027 dahil olmak üzere 2006/42/AT sayılı Makine Direktifi geçerlidir. 20 Ocak 2027’den itibaren ise direktifin yerini alan (AB) 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü uygulanır. Belirleyici olan, sipariş veya yükleme tarihi değil, makinenin AB’de piyasaya arz edildiği andır. Kasım 2026’da sipariş edilip Şubat 2027’de teslim edilecek bir tesis bu nedenle şimdiden yeni tüzüğe göre değerlendirilmiş olmalıdır.
Tüzük, diğer yeniliklerin yanı sıra ithalatçılar için açık yükümlülükler getirir, kullanım kılavuzunun kural olarak dijital formatta sunulmasına izin verir (talep hâlinde basılı bir nüsha sağlanmalıdır) ve örneğin güvenlikle ilgili yazılımlar ile manipülasyona karşı korumaya ilişkin yeni gereklilikler öngörür. Belirli makine kategorileri için onaylanmış bir kuruluş tarafından değerlendirme öngörülmüştür. Tedarikçinize uygunluk beyanını hangi mevzuata göre düzenleyeceğini erkenden sorun.
Komple ve tamamlanmamış makine
Üretici, ancak sizin hattınızda işlevsel bir makineye dönüşecek bir montaj grubu teslim ediyorsa, bu genellikle tamamlanmamış bir makinedir. Bu tür makine, makine mevzuatına göre CE işareti taşımaz; bunun yerine bir montaj beyanı (Einbauerklärung) ve montaj talimatıyla teslim edilir. Bu durumda tüm tesisin CE sorumluluğu, tesisi bir araya getiren ve devreye alan tarafa, çoğu zaman da size aittir.
Sevkiyattan önce hazır olması gereken belgeler
| Belge | Amaç | Dikkat edilmesi gerekenler |
|---|---|---|
| AB uygunluk beyanı | Üreticinin mevzuata uygunluğa ilişkin beyanı | Adresiyle üretici, makine tipi ve seri numarası, uygulanan mevzuat ve standartlar, imza |
| Montaj beyanı (tamamlanmamış makinelerde) | İleride yapacağınız genel değerlendirmenin temeli | Karşılanan temel gerekliliklerin listesi, montaj talimatları |
| Almanca kullanım kılavuzu | Teslimatın zorunlu parçası | Teknik açıdan doğru çeviri, bakım, taşıma ve kurulum |
| Tip etiketi ve CE işareti | Tanımlama ve izlenebilirlik | Kalıcı olarak takılmış, bilgiler beyanla örtüşüyor |
| Teknik dosya | Piyasa gözetimine karşı kanıt | Sözleşmeyle güvence altına alınmış erişim, risk değerlendirmesi, devre şemaları, test tutanakları |
| Diğer mevzuata ilişkin kanıtlar | Yapıya göre, örn. EMC veya RoHS | Uygulanabilirliği varıştan sonra değil, önceden netleştirin |
İkinci el makineler
Çin’den ikinci el makineler çoğu zaman ucuz bir kestirme yol gibi görünür. Ancak hukuken, AB’de ilk kez piyasada bulundurulduklarında kural olarak yeni makineler gibi değerlendirilirler. Uygunluk belgeleri eksikse sonradan yapılacak bir değerlendirme genellikle zahmetlidir ve her zaman mümkün değildir.
Çin’de kabul: Fabrika kabul testi ve sevkiyat öncesi denetim
Fabrikada çalışmayan bir makine, haftalarca süren deniz taşımasından sonra da çalışmaz. Üretici tesisinde yapılan bir fabrika kabul testi (Factory Acceptance Test, FAT), işlevi, performans verilerini ve güvenlik donanımlarını spesifikasyona göre kontrol eder. Buna ek olarak ambalajlamadan önce tip etiketinin, işaretlemenin, dokümantasyonun ve yedek parça teslimatının eksiksiz olup olmadığı kontrol edilmelidir. Fotoğraflı belgelemeyle yapılan bağımsız bir Çin’de kalite kontrol hizmeti burada sağlam bir zemin oluşturur; son ödemenin onayı için de. Örnekleme yöntemi hakkında ayrıntıları sevkiyat öncesi denetim ve AQL rehberimizde bulabilirsiniz.
Ambalaj: Sandık, korozyon koruması ve ISPM 15
Makineler genellikle ahşap sandıklarda veya ahşap kızaklar üzerinde taşınır. Masif ahşap ISPM 15’e göre işlem görmüş ve işaretlenmiş olmalıdır; aksi hâlde ithalatta sorun çıkabilir. Nemden korunma da en az bu kadar önemlidir: Çıplak metal yüzeyler korozyon korumasına, sandık ise yeterli nem alıcıyla birlikte bir buhar bariyerine ihtiyaç duyar. Hareketli parçalar sabitlenir, işletme sıvıları üreticinin talimatına göre boşaltılır veya emniyete alınır, ağırlık merkezi ve kaldırma noktaları dışarıdan açıkça işaretlenir.
Taşıma: Standart konteyner, özel ekipman veya proje kargo
Hangi ekipmanın uygun olduğu, istenen tarihe değil; ölçülere, ağırlığa, ağırlık dağılımına ve vinçle kaldırılabilirliğe bağlıdır. Aşağıdaki tablo ilk değerlendirme için bir başlangıç noktasıdır.
| Seçenek | Uygun olduğu durumlar | Dikkat edilmesi gerekenler |
|---|---|---|
| 20’/40’ standart konteyner | İç ölçüler ve kapı açıklığı içinde kalan makineler | Taban yükü, yük dağılımı, CTU Kodu’na göre yük emniyeti |
| Open top | Fazla yükseklik, vinçle yukarıdan yükleme | Branda, hava koşullarına karşı koruma, bulunabilirlik |
| Flat rack | Fazla genişlik, fazla yükseklik, ağır ve kompakt birimler | Bağlama noktaları, hava koşullarına karşı koruma, gabari dışı ek ücretleri |
| Breakbulk / konvansiyonel | Artık konteyner kullanamayan büyük tesisler | Liman elleçlemesi, ağır yük donanımı, izinli ön ve son taşıma |
| Konteynerle demiryolu | Teslim tarihi önemli orta büyüklükte makineler | Kapasite kısıtlı, transitte yaptırım ve çift kullanım kontrolü |
| Hava kargo | Kumanda üniteleri, yedek parçalar, acil bileşenler | Hacimsel ağırlık, kargo kapılarının ölçüleri |
Demiryolunda şu anda darboğaz kapasitedir: Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun (NDRC, 22.10.2026) verilerine göre Çin–Avrupa trenleri art arda 49 ay boyunca tam kapasiteyle çalıştı. Buna bir uyum riski de eklenir: RailTarget’a göre Małaszewicze’de yaklaşık 100 konteyner, Rusya transitinde çift kullanımlı mal şüphesiyle alıkonuldu; nakliye firmaları her ürün için eşya numarasını kanıtlamak zorunda kaldı. Bu nedenle takım tezgâhları ve kumanda teknolojisi için titiz bir ihracat kontrolü ve yaptırım incelemesi bir tercih değil, zorunluluktur. Demiryolu seçeneği hakkında bilgi için demiryolu taşımacılığı sayfamıza bakabilirsiniz.
Makine konteyner ölçülerini aşıyorsa planlama; ölçü çizimi, her koli için ağırlık bilgileri ve fabrika ile şantiyedeki yol koşullarının kontrolüyle birlikte bir proje kargo olarak başlar.
Gümrük: Tarife sınıflandırması, vergiler ve ithalat KDV’si
Makineler ağırlıklı olarak gümrük tarifesinin 84 ve 85. fasıllarında sınıflandırılır. Birçok pozisyon için üçüncü ülke gümrük vergisi oranları düşük tek haneli yüzdeler düzeyinde veya sıfırdır; ancak bağlayıcı olan yalnızca doğru sınıflandırmadır. Demonte olarak teslim edilen bir makine, tarifenin yorumuna ilişkin genel kurallar uyarınca genellikle komple makine gibi sınıflandırılır. Teslimat birden fazla sevkiyata yayılıyorsa izlenecek yolu önceden gümrük idaresiyle netleştirin. Tekrarlayan veya tartışmalı pozisyonlarda bağlayıcı tarife bilgisi (BTB, Almanya’da vZTA) hukuki güvenlik sağlar.
Ayrıca ürün için anti-damping veya telafi edici vergilerin geçerli olup olmadığını kontrol edin. Almanya’da yüzde 19 oranındaki ithalat KDV’si (Einfuhrumsatzsteuer); gümrük kıymeti, gümrük vergisi ve ilk varış yerine kadar olan taşıma maliyetleri üzerinden hesaplanır. Beyanı ithalatçı olarak kendi adınıza yaparsanız, bu vergiyi Alman KDV Kanunu (UStG) § 15’teki koşullar altında indirilecek KDV (Vorsteuer) olarak düşebilirsiniz; bir erteleme hesabı (Aufschubkonto) likiditeyi rahatlatır. Diğer AB ülkelerinde oranlar ve usuller farklıdır; mal başka bir üye ülkede serbest dolaşıma girecekse oradaki kuralları kontrol edin. İşlemleri; gümrük tarife numarasını, menşe kanıtlarını ve belgeleri varıştan önce kontrol eden deneyimli bir gümrükleme hizmeti üstlenir.
On adımda süreç
- Tedarikçiden teknik spesifikasyonu, ölçü çizimini ve her koli için ağırlıkları isteyin.
- Komple mi yoksa tamamlanmamış bir makine mi teslim edileceğini ve uygunluğun hangi mevzuata göre beyan edileceğini netleştirin.
- Teknik dosyaya erişimi ve Almanca bir kullanım kılavuzunu sözleşmeyle güvence altına alın.
- Gümrük tarife numarasını, vergi oranını, olası anti-damping önlemlerini ve ihracat kontrolünü kontrol edin.
- Ana taşıma üzerinde size kontrol sağlayan bir Incoterm belirleyin.
- Ekipmanı ve güzergâhı ölçülere göre seçin; gabari dışı durumda proje planlamasına erken başlayın.
- Fabrika kabul testini ve sevkiyat öncesi denetimi yaptırın.
- Ambalajı, korozyon korumasını, ISPM 15 damgasını ve markalamaları teslim alın.
- Yüklemeyi ve yük emniyetini belgeletin, sigortanın CIF + %10 üzerinden yapıldığını kontrol edin.
- Gümrük beyanını, boşaltmayı ve varış noktasındaki kurulumu koordine edin.
Sonuç
Çin’den makine ithalatı; uygunluk, ambalaj, taşıma ve gümrük, 20 Ocak 2027’deki Makine Tüzüğü geçişine özel dikkat gösterilerek bütünleşik bir proje olarak planlandığında başarılı olur. SinoFracht bu tür sevkiyatlara kişisel bir müşteri temsilcisi, fotoğraflı yükleme kontrolü, ayrıca rezerve edilebilen sevkiyat öncesi denetim ve her teklife dahil olan nakliye sigortasıyla eşlik eder. Sevkiyatınız için ilk değerlendirmeyi almak üzere fiyat teklifi sayfamızı kullanabilir ya da bize doğrudan iletişim sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar
- Nationale Entwicklungs- und Reformkommission (NDRC) zur Auslastung der China-Europa-Züge, 2026-10-22 – Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu'nun Çin–Avrupa trenlerinin doluluk oranına ilişkin açıklaması
- RailTarget zu Containerbeschlagnahmen in Małaszewicze – Małaszewicze'de konteynerlere el konulmasına ilişkin RailTarget haberi