Gümrük kıymeti, fatura bedeli ve sigorta bedeli günlük kullanımda çoğu zaman aynı şey sanılır. Oysa farklı kurallara tabidirler ve farklı amaçlara hizmet ederler: Fatura bedeli tedarikçiyle ilişkiyi düzenler, gümrük kıymeti gümrük vergisini ve ithalat KDV’sini belirler, sigorta bedeli ise hasar durumunda size ne ödeneceğini belirler. Bu değerleri karıştıran ya fazla öder, ya ek tahakkuk riskine girer ya da hasar anında eksik sigortalı çıkar.
Hatalar özellikle arayüzlerde ortaya çıkar: Tedarikçi FOB faturalandırır, navlun ayrıca ödenir, kalıp maliyetleri ayrı bir faturayla işlenir ve sigorta yalnızca mal bedeli üzerinden yapılır. Bu noktaların her biri üç değerden en az birini etkiler.
Bu yazı farkları açıklıyor, CIF + %10 formülünü bir hesap örneğiyle gösteriyor ve Çin’den yapacağınız bir sonraki ithalat için bir kontrol listesi sunuyor. Gümrük mevzuatına ilişkin açıklamalar genel durumu yansıtır; kendi somut durumunuz için gümrük idaresiyle veya bir gümrük müşaviriyle görüşmeniz yerinde olur. Gümrük kıymeti kuralları AB genelinde aynıdır; ithalat KDV’si ise üye ülkeye göre değişir (Almanya yüzde 19, örneğin Fransa yüzde 20, İspanya yüzde 21).
Üç değer, üç amaç
| Değer | Dayanak | Amaç | Tipik bileşenler |
|---|---|---|---|
| Fatura bedeli | Satış sözleşmesi, ticari fatura | Tedarikçiye ödeme | Kararlaştırılan Incoterm klozuna göre mal fiyatı |
| Gümrük kıymeti | Birlik Gümrük Kodu (UZK) md. 70–72 | Gümrük vergisinin hesaplanması ve ithalat KDV’sinin esası | İşlem bedeli artı AB sınırına kadar olan maliyetler, sonrasındaki belirli maliyetler hariç |
| İthalat KDV’si matrahı | UStG § 11 | İthalat KDV’si | Gümrük kıymeti artı gümrük vergisi artı AB’deki ilk varış yerine kadar taşıma maliyetleri |
| Sigorta bedeli | Sigorta sözleşmesi, CIF/CIP’de Incoterms 2020 | Hasar durumunda tazminat | Yaygın uygulama: CIF değeri artı %10 |
Gümrük kıymeti: İşlem bedeli artı AB sınırına kadar olan maliyetler
UZK md. 70’e göre gümrük kıymetinin esası işlem bedelidir; yani AB’ye ihracat amacıyla yapılan bir satışta mal için fiilen ödenen veya ödenecek fiyat. Buna, alıcının satıcıya veya satıcı lehine üçüncü kişilere yaptığı tüm ödemeler dahildir. “Gümrük için” düzenlenmiş ikinci ve daha düşük bir fatura bu durumu değiştirmez; bu bir gümrük suçudur.
UZK md. 71, fiyata zaten dahil değilse eklenmesi gereken maliyetleri sayar. En önemli kalem: Malın Birlik gümrük bölgesine getirildiği yere kadar olan taşıma ve sigorta maliyetleri ile yükleme ve elleçleme masrafları. Deniz yolunda bu genellikle Hamburg veya Rotterdam gibi boşaltma limanıdır. Hava kargo için özel bir kural geçerlidir: (AB) 2015/2446 sayılı Yetki Devrine Dayalı Tüzüğün 23-01 numaralı ekine göre hava navlun maliyetlerinin yalnızca kalkış havalimanına bağlı belirli bir yüzdesi dahil edilir.
Sıklıkla unutulan eklemeler
- Aletler, kalıplar, matrisler: Alıcı bunları sağlıyor veya ayrıca ödüyorsa orantılı olarak eklenmelidir.
- Lisans ücretleri: İthal edilen malla ilgiliyse ve satışın koşuluysa.
- Satış komisyonları ve aracılık ücretleri: Alım komisyonları ise dahil değildir.
- Kaplar ve ambalaj: Fiyata dahil değilse.
- Yeniden satıştan elde edilen gelirler: Doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya akıyorsa.
Gümrük kıymetine dahil olmayanlar
UZK md. 72, mal fiyatından ayrı gösterilmeleri koşuluyla belirli maliyetleri hariç tutar. Bunlar arasında AB’ye girişten sonraki taşıma maliyetleri, ithalattan sonraki montaj, kurulum ve bakım hizmetleri, vadeli ödemelere ilişkin faizler, alım komisyonları ve ithalat vergileri bulunur. Özellikle makinelerde montaj ve devreye almanın faturada ayrı gösterilmesi faydalıdır.
İlişkili şirketler ve sonradan yapılan fiyat değişiklikleri
Alıcı ile satıcı birbiriyle ilişkiliyse – örneğin Çin’de kendinize ait bir üretim şirketi varsa – işlem bedeli ancak bu ilişki fiyatı etkilemediyse esas alınabilir. Gümrük idaresi bunun için kanıt isteyebilir. Fiyatlar sonradan, örneğin yıl sonundaki transfer fiyatlandırması düzeltmeleriyle değiştirilirse, gümrük beyannamesinin düzeltilmesi gerekebilir. Farklar çok sayıda ithalat üzerinde birikmeden, izlenecek yolu gümrük müşavirinizle erkenden netleştirin.
Düzeltmeleri Incoterm klozu belirler
Hangi maliyetleri eklemeniz veya düşmeniz gerektiği, fatura fiyatının hangi hizmetleri zaten içerdiğine bağlıdır. Incoterms aracımız her kloz için maliyet dağılımını gösterir.
- EXW: Çin’deki ön taşıma, ihracat gümrüklemesi, ana taşıma ve AB sınırına kadar sigorta eklenir.
- FCA/FOB: Ana taşıma ve AB sınırına kadar sigorta eklenir.
- CFR/CPT: Sigorta varsa fiilen ödenen sigorta primi eklenir.
- CIF/CIP: Varış yeri AB sınırındaysa genellikle tamdır.
- DAP/DDP: AB sınırından sonraki taşıma maliyetleri ve DDP’de ithalat vergileri düşülür – ancak yalnızca ayrı gösterilmişlerse.
DDP tekliflerini inceleyen B2B ithalatçılar için bu son nokta merkezi önemdedir. Ayrıntıları Çin’den DDP ithalat ve KDV indirimi rehberimizde açıklıyoruz.
İthalat KDV’sinin matrahı
İthalat KDV’si yalnızca gümrük kıymeti üzerinden hesaplanmaz. UStG § 11’e göre buna gümrük vergisi ve diğer vergiler ile Topluluk bölgesindeki ilk varış yerine kadar olan taşıma ve diğer hizmetlerin maliyetleri eklenir – ithalat sırasında varış yeri belliyse, örneğin Hamburg’daki liman elleçlemesi ve tesisinize kadar olan kamyonla son taşıma. İndirim hakkı olan şirketler için bu daha çok bir likidite meselesidir; ancak maliyet hesabı açısından yine de önemlidir.
Sigorta bedeli: Neden CIF + %10?
Incoterms 2020, CIF ve CIP’de satıcıyı sözleşme fiyatının en az yüzde 110’u tutarında bir sigorta temin etmekle yükümlü kılar – CIF’te en az Institute Cargo Clauses (C) teminat kapsamında, CIP’de ise daha kapsamlı (A) klozlarına göre. Ek yüzde 10, hayalî kâr denilen kalemi karşılar: malla elde edeceğiniz getiri ve yeniden tedarikin ek maliyetleri.
Sigortayı kendiniz yaptırsanız bile CIF + %10 kendini kanıtlamış bir ölçüttür. Sigorta bedeli bunun altındaysa eksik sigorta riski doğar: Sigortacı, Alman Sigorta Sözleşmesi Kanunu (VVG) § 75 uyarınca tazminatı orantılı olarak azaltabilir. Taşıyıcıların yasal sorumluluğu burada pek yardımcı olmaz, çünkü ağırlığa bağlı olarak sınırlıdır. Gümrük vergisi ve ithalat vergilerinin ek bir kalem olarak sigortaya dahil olup olmadığını poliçenizde kontrol edin. Teminat kapsamı ve All-Risk koşullarına ilişkin arka plan bilgisini Çin ithalatında nakliye sigortası rehberimizde bulabilirsiniz.
Hesap örneği: FOB Şanghay’dan Güney Almanya’ya makine
Tüm değerler açıklama amaçlı varsayımlardır; gümrük vergisi oranı ve maliyetler mala, güzergâha ve zamana bağlıdır.
| Kalem | Tutar (EUR) | Açıklama |
|---|---|---|
| Fatura bedeli FOB Şanghay | 48.000,00 | Ticari faturaya göre |
| Deniz navlunu Şanghay–Hamburg | 2.800,00 | Boşaltma limanına kadar, eklenir |
| Sigorta primi | 150,00 | Fiilen ödenen, eklenir |
| Gümrük kıymeti (CIF Hamburg) | 50.950,00 | Gümrük vergisinin esası |
| Gümrük vergisi, varsayılan oran %2,7 | 1.375,65 | Oran gümrük tarife numarasına göre değişir |
| Liman masrafları ve tesise kadar kamyonla son taşıma | 1.100,00 | Gümrük kıymetinde yok, ancak ithalat KDV’si matrahında var |
| İthalat KDV’si matrahı | 53.425,65 | UStG § 11 |
| İthalat KDV’si %19 | 10.150,87 | Hak sahibiyseniz indirilecek KDV olarak düşülebilir |
| Sigorta bedeli (CIF + %10) | 56.045,00 | Önerilen asgari sigorta bedeli |
ABD doları veya renminbi cinsinden faturalar, gümrük beyanı için gümrük idaresinin belirlediği kurdan çevrilir. Eklemelerin belgelenebilmesi için navlun ve sigorta faturalarını hazır bulundurun. Sevkiyatınızın gümrüklemesinde destek için gümrük işlemleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Gümrük beyanı öncesi kontrol listesi
- Ticari faturadaki Incoterm klozu kontrol edildi ve satış sözleşmesiyle karşılaştırıldı
- AB sınırına kadar olan navlun ve sigorta maliyetleri belirlendi ve belgelendi
- Ayrıca ödenen aletler, kalıplar veya lisanslar kayda alındı
- Montaj, devreye alma ve finansman maliyetleri ayrı gösterildi
- Fiyatı etkileyebileceği için alıcı ile satıcı arasındaki ilişki kontrol edildi
- İthalat KDV’si matrahı için ilk varış yerine kadar son taşıma maliyetleri kayda alındı
- Sigorta bedeli en az CIF + %10 olarak belirlendi
Sonuç
Incoterm’i, yan maliyetleri ve sigorta bedelini sevkiyattan önce netleştirdiğinizde gümrük kıymeti, fatura bedeli ve sigorta bedeli birbirinden temiz şekilde ayrılabilir. SinoFracht nakliye sigortasını her teklife dahil eder ve değerlerin birbiriyle örtüşmesi için gümrükleme belgelerini sizinle birlikte hazırlar. Sevkiyatınız için ilk hesaplamayı fiyat teklifi sayfamız üzerinden alabilirsiniz.